Hümanist olmak, öldükten sonra
ödül veya cezalandırılma beklentisi olmaksızın
terbiyeli davranmaya çalışmaktır. - Kurt Vonnegut-2007
1958
Evet, şimdi sosyal ilişkilerimize; komşularımıza,
arkadaşlarfımıza karşı olan hislerimize bakalım.
Bu kümelerde insanlara neler oluyor?
İlk başta belirtmek isterim ki toplumsal ilişkilerimiz oldukça sığ durumdadır.
Aslında insanlarla samimi olmaktan korkuyoruz,
hatta bazı insanlar eşleriyle dahi bu samimiyeti yakalayamıyorlar.
Sonunda medenileştik mi?
Biri bana, "Jacque, sevgiye inanıyor musun?" diye sordu.
Herkes bu kelimeyi kullanıyor.
Dolayısıyla bir çok insana, "Hayatında yaptığın her şeyden hoşlanıyor musun?" diye soruyorum.
Cevap "Hayır" oluyor. Bazen kendini seversin,
bazen daha fazla, bazen daha az, bazen de "Ne aptalca bir şey yaptım" dersin.
Anlıyor musunuz? Sevgi dalgalanan bir şeydir; sabit değildir.
Kendini bil - Plato
Bir tek geometri olduğu gibi bir tek ahlak vardır. - Voltaire
Pazar günleri ne hakkında düşünüp konuştuğumuzdan bahsetmiştin.
Peki insanın diniyle olan ilişkisine ne demeli?
Burada aynı fenomene rastladığımızı düşünüyorum.
Birçok insana göre bugün Amerika'da dini bir rönensans yaşıyoruz..
Bana göre bu dini rönesansın yüzde 90'ı gerçek din deneyiminin
bugüne kadar karşılaştığı en büyük tehlikedir. - Neden mi?
Çünkü denenmekte olan bu sözde rönesans, bazen zekice
bazen o kadar da zeki olmayacak bir şekilde;
Dale Carnegie'nin "Dost Kazanma ve Başarılı Olma" isimli kitabıyla,
Yeni ve Eski Ahitlere göre İncil'in ilkelerinin
bir karışımından oluşmaktadır.
İnsanlar bu ikisini birleştirmeye çalışır.
Bu esasında gerçek dini geleneklerimizin ruhuna oldukça terstir.
Normalleştirme, en büyük güç enstrumanlarından biri haline gelmiştir. - Michel Foucault
Bize "Sizi karı koca ilan ediyorum" diyen şu beyaz yakalı adam kimdir?
Hangi cehennemden çıktı geldi?
Tek kitaplı insandan korkarım. - Thomas Aquinas
İncilde, "Sevgiyle birleşmiş iki insan
hiçkimse tarafından ayrılamaz." denir.
Bu adam, insanları birleştirmiyor. Size birlikte olmanızı emrediyor.
Gerçek sevgi, zorlamayla olmaz.
Gerçek sevgi, olmak istediğiniz insanla birlikte olmaktır.
İnsanlar için bunu anlamak güç olsa da, gerçek sevgi,
ellere sahip olmaktır;
bu uzuvlara uzanımsal araçlar denir.
Bir şişeyi kaldırabilir, çevirebilir, bakabilirsiniz.
Bir köpek bunu yapamaz.
Garip bir şey gördüğünde kafasını şu veya
bu tarafa eğebilir sadece.
Dolayısıyla gerçek sevgi, uzanımsallık demektir.
İnsan vücudu, insan ruhunun en güzel resmidir. - Ludwig Wittgenstein
"Umarım erkek arkadaşım beni seviyordur."
Bu, onun sevecen olmasını sağlamaz.
Onun kimi seçeceğini belirleyen sizin durumu idare şekliniz ve onun kendi değerleridir.
Doğa hiçbir zaman bizi kandırmaz, bizler kendi kendimizi kandırırız. - Jean Jacques Rousseau
Erkek, rüyalarının kadınını bulduğunu düşünür,
ancak izlediği filmler, okuduğu romanlar sebebiyle doğru kişi
olduğuna inandığı kıza benzeyen kızları tercih eder.
Herkes, onun anlayabildiğinden çok daha fazlasını deneyimlemiştir.
Ancak davranışları etkileyen, anlayıştan ziyade
deneyimlerdir. - Marshall McLuhan
Yamuk burunlu birini gösterirlerse bu kişi kötüdür, her zaman zalimdir,
ve sonra yakışıklı adam onu döver, anladınız mı,
ve kızlar da daima yakışıklı adamın peşindedir.
Ancak kız ondan nefret ettiğinde yakışıklı adam bir anda canavara dönüşür.
O yüz artık hoş değildir.
Doğada gerçekleşen olaylar, dönen yıldızlardan ziyade
zar atmaya benzer.
Bu olaylar nedensellikle değil olasılık kanunlarınca kontrol edilirler...
...ve bilimadamı bir kahinden çok bir kumarbazı andırır.
Bir bilimadamı size sadece en iyi varsayımlarını söyleyebilir.
Bu varsayımların gerçekleşip gerçekleşemeyeceğini önceden bilemez.
Yine de yeşil masadaki adamdan daha iyi bir kumarbazdır,
çünkü istatistik yöntemleri çok daha üstündür. - Hans Reichenbach
Şimdi eğer on altı yaşında aşık olursanız,
ve sonra yine otuz yaşında aşık olursanız, bu
on altı yaşındayken hissettiğinizden çokl daha farklı bir aşk olur.
Kırk yaşında, istediğiniz şeyin resmi çok farklıdır.
Dolayısıyla aşk sabit değildir.
Bununla ilgili sıkıntı gelecektetir, şu anda yapabileceğiniz hiç bir şey olmadığı gibi,
tanıştığınız herkesi de seveceksiniz.
Eğer sevdiğiniz özelliklerden yedi tanesine sahip diye biriyle evlendiyseniz...
...ve sonra bu özelliklerden kırk tanesine sahip başka bir adamla tanışırsanız...
...o kişiyi de seversiniz..
Kafanız iyice karışacak, "Kocamı gerçekten seviyor muyum, sevmiyor muyum?"
Bazen seviyorsunuz, bazen sevmiyorsunuz.
Adamlarda bir gariplik yok aslında, sadece kendi kültürlerini yansıtıyorlar.
Demek istediğimi anlıyorsunuz değil mi?
Kimsede bir sorun yok aslında. Ben size tamamen farklı bir şey anlatmaya çalışıyorum.
Hayatımızda hiçbir zaman hata yapmayız.
İnsan davranışı hakkında yeterli bilginiz yoksa...
...yanlış insanlarla arkadaşlık edersiniz ve sizi incitirler. Bunda yanlış olan bir şey yok.
Elinizdeki en iyi araçları kullanıyorsunuz.
Yalnış bir kıza aşık olduğunuzda...
...ya da yanlış erkeğe...
...ya değer sisteminiz yenilenir ya da...
...yaşadığınız deneyime göre, hayata küser ve...
..."asla evlenmeyeceğim" dersiniz.
Dolayısıyla, gelecekte sevilebilir olan herkesi seveceksiniz.
Ne dediğimi anlıyorsunuz değil mi? Bu konuda yapabileceğiniz tek bir şey bile yok.
Dünyanın ilk çağlarından beri, bir yanda zevk, konfor ve dinsizlik yükselirken...
...diğer yanda her türlü insani keder karşısında...
...daha önce hiç bilinmeyen bir şekilde...
yardımseverlik ve merhamet de artış göstermiştir - John Wesley
Dolayısıyla, 'sevgi' kelimesinin anlamını gerçekten öğrenmek istiyorsanız bunun...
...diğer insanlara karşı uzanımsal olmak, yardımcı olmak...
...diğer uluslara karşı dost canlısı olmak anlamına geldiğini bilmelisiniz.
Kaynakları eksikse, onlara yardım edin. Kendi kaynaklarını geliştirmelerine yardımcı olun.
Ancak herşeyi kendinize saklarsanız, nefreti körüklersiniz.
Yavaş yürürüm ama asla geriye yürümem. - Abraham Lincoln